«ایران در نقطه تصمیم»؛ سرآغاز پیوند نظام‌مند اندیشه، پژوهش و تصمیم‌سازی
به گزارش روابط عمومی اندیشکده حکمرانی و اقتصاد نوین، آیین افتتاحیه این اندیشکده با محوریت موضوع «ایران در نقطه تصمیم؛ بازخوانی نقش حکمرانی و تصمیم‌سازی در مسیر پیشرفت ایران» و با شعار «جایی که اندیشه تصمیم می‌سازد»، روز دوشنبه ۲۶ مردادماه ۱۴۰۵، با حضور جمعی از اساتید دانشگاه، مدیران کشوری، سیاست‌گذاران، نمایندگان مجلس و فعالان حوزه اقتصاد و حکمرانی، در مرکز همایش‌های بین‌المللی رایزن برگزار شد. این رویداد که نخستین گام رسمی اندیشکده در مسیر ایفای نقش به عنوان «مشاور مورد اعتماد نظام حکمرانی»، «اتاق فکر پیشرو در عرصه فناوری و نوآوری» و «مرجع توسعه متوازن منطقه‌ای» بود، فرصتی برای طرح دیدگاه‌ها و گفت‌وگو درباره مهم‌ترین مسائل و چالش‌های پیش‌روی حکمرانی و اقتصاد ایران فراهم کرد.
سخنرانی‌ها؛ از ترسیم چشم‌انداز تا ضرورت تحول در حکمرانی
در ابتدای این رویداد، دکتر عباس معمارنژاد، رئیس اندیشکده حکمرانی و اقتصاد نوین، با تشریح چشم‌انداز و محورهای اصلی فعالیت این نهاد، بر نقش محوری اندیشکده‌ها در دنیای درهم‌تنیده کنونی تأکید کرد. وی با اشاره به اینکه اندیشکده‌ها محل اتصال بین دولت، دانشگاه، جامعه مدنی و بخش خصوصی هستند، تصریح کرد: «چشم‌انداز ما این است که در حوزه حکمرانی بتوانیم مشاور مورد اعتماد نظام حکمرانی کشور و در حوزه فناوری و نوآوری نیز اتاق فکر باشیم. همچنین معتقدیم در مباحث مطالعات منطقه‌ای، تمام استان‌های کشور باید مورد توجه قرار گیرند و ما می‌توانیم مرجع توسعه متوازن منطقه‌ای شویم.»
در ادامه این رویداد، حجت‌الاسلام والمسلمین دکتر محمدحسن ابوترابی‌فرد، امام جمعه موقت تهران و نماینده اسبق مجلس، با بیان اینکه «ایران در نقطه تصمیم ویژه‌ای قرار دارد»، گفت: «بدون کمترین تردید، جایگاه سیاسی امروز ایران در جهان، فاصله معناداری با ۲۰۰ سال گذشته دارد. این جایگاه، دستاورد پیوند علم، عدالت و حکمرانی است و نحوه تعامل با ایران امروز، مسئله اصلی قدرت‌های نخست جهان است.» وی با تأکید بر ضرورت تحول معنادار در حکمرانی اقتصادی، افزود: «تأسیس اندیشکده حکمرانی و اقتصاد نوین حاکی از این است که ساختار حکمرانی کشور از استحکام، کارآمدی و پایداری قابل قبول برخوردار است. امیدوارم وقت این اندیشکده صرف تولید فکر و انتقال اندیشه به بدنه مدیریتی، سیاست‌گذاری، تقنین و اجرایی کشور شود.»
در بخش دیگری از این رویداد، دکتر سید شمس‌الدین حسینی، رئیس هیئت‌مدیره اندیشکده، با ارائه تحلیلی جامع از وضعیت اقتصادی کشور، بر ضرورت تغییر در حکمرانی اقتصادی و اصلاح اندیشه‌های حاکم بر آن تأکید کرد. وی با اشاره به «ناترازی مرکب و رو به تعمیق» در اقتصاد ایران گفت: «ما با ناترازی‌هایی هم‌زمان در حوزه‌های مختلف مواجه هستیم و ریشه مسئله به ناترازی در حکمرانی و سیاست‌گذاری بازمی‌گردد. مسائلی چون ناترازی انرژی، کسری بودجه، نوسانات نرخ ارز، تورم، کاهش درآمد سرانه و نابرابری، از جمله پیامدهای این ناترازی مرکب هستند.»
پنل تخصصی؛ از رانت‌جویی و بحران‌پژوهی تا ناترازی حکمرانی و تحول دیجیتال
در بخش پایانی این رویداد، پنل تخصصی با حضور دکتر تیمور رحمانی (اقتصاددان)، دکتر عباس مقتدایی (عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی)، دکتر داود منظور (رئیس اسبق سازمان برنامه و بودجه) و دکتر علی حکیم‌جوادی (رئیس سازمان نصر) برگزار شد.
دکتر تیمور رحمانی در این پنل به موضوع «چرا ایران گرفتار رشد اقتصادی پایین و تورم بالا است» پرداخت و گفت: «ایران از ابتدای دهه ۵۰ گرفتار گسترده شدن رانت‌جویی نامتمرکز بوده و این اقدام سبب کاهش توان پس‌انداز و سرمایه‌گذاری، کاهش انگیزه نوآوری و کارآفرینی و در نهایت کاهش رشد اقتصادی شده است.» به اعتقاد وی، کاهش تورم و افزایش رشد اقتصادی به صورت ماندگار، نیازمند محدود کردن رانت‌جویی است.
دکتر عباس مقتدایی نیز با تأکید بر ضرورت بومی‌سازی آینده‌پژوهی گفت: «آینده‌پژوهی در ایران در شرایط موجود امکان‌پذیر نیست و باید یک روش بومی به کار بگیریم. ما عبارتی تحت عنوان بحران‌پژوهی خلق کرده‌ایم و در ایران اگر بخواهیم آینده‌پژوهی انجام دهیم، باید بحران‌پژوهی انجام دهیم. ایران هر زمان با بحران مواجه شد، مورد به مورد آن را حل کرد و رشدی که در مجموع شاهد آن هستیم، نتیجه حل بحران‌ها است.»
دکتر داود منظور با اشاره به ترکیب ناترازی‌ها گفت: «از دل ناترازی‌ها یک مخرج مشترک به دست می‌آید که ناترازی حکمرانی اقتصادی است. حکمرانی باید توان حل
دکتر تیمور رحمانی در این پنل به موضوع «چرا ایران گرفتار رشد اقتصادی پایین و تورم بالا است» پرداخت و گفت: «ایران از ابتدای دهه ۵۰ گرفتار گسترده شدن رانت‌جویی نامتمرکز بوده و این اقدام سبب کاهش توان پس‌انداز و سرمایه‌گذاری، کاهش انگیزه نوآوری و کارآفرینی و در نهایت کاهش رشد اقتصادی شده است.» به اعتقاد وی، کاهش تورم و افزایش رشد اقتصادی به صورت ماندگار، نیازمند محدود کردن رانت‌جویی است.
دکتر عباس مقتدایی نیز با تأکید بر ضرورت بومی‌سازی آینده‌پژوهی گفت: «آینده‌پژوهی در ایران در شرایط موجود امکان‌پذیر نیست و باید یک روش بومی به کار بگیریم. ما عبارتی تحت عنوان بحران‌پژوهی خلق کرده‌ایم و در ایران اگر بخواهیم آینده‌پژوهی انجام دهیم، باید بحران‌پژوهی انجام دهیم. ایران هر زمان با بحران مواجه شد، مورد به مورد آن را حل کرد و رشدی که در مجموع شاهد آن هستیم، نتیجه حل بحران‌ها است.»
دکتر داود منظور با اشاره به ترکیب ناترازی‌ها گفت: «از دل ناترازی‌ها یک مخرج مشترک به دست می‌آید که ناترازی حکمرانی اقتصادی است. حکمرانی باید توان حل
مسئله داشته باشد، اما متأسفانه در چهار دهه گذشته هیچ مسئله بزرگی را در کشور حل نکرده‌ایم و عمدتاً دچار فلج تصمیم‌گیری هستیم.» وی تأکید کرد: «دولت منشأ ناترازی است و نه تنها تورم، بلکه سایر ناترازی‌ها را نیز خودش ایجاد می‌کند. این که در هر موضوعی مردم را مقصر بدانیم، ساده‌سازی مسئله است.»
دکتر علی حکیم‌جوادی در پایان این پنل با اشاره به تحولات حوزه فناوری گفت: «امروز فناوری اطلاعات دیگر ابزار نیست و خودش تصمیم می‌گیرد. دنیا به این سمت حرکت کرده است و منتظر ما نمی‌ماند که با نگاه سنتی مشکلاتمان را حل کنیم.» وی افزود: «اندیشکده حکمرانی و اقتصاد نوین می‌تواند در بحث فناوری‌های نوظهور مانند هوش مصنوعی و اقتصاد داده، در بحث تنظیم‌گری و تصدی‌گری دولت و فناوری‌های مالی، پلی بین دولت و بخش خصوصی، دانشگاه، صنعت و جامعه باشد.»
دکتر علی حکیم‌جوادی در پایان این پنل با اشاره به تحولات حوزه فناوری گفت: «امروز فناوری اطلاعات دیگر ابزار نیست و خودش تصمیم می‌گیرد. دنیا به این سمت حرکت کرده است و منتظر ما نمی‌ماند که با نگاه سنتی مشکلاتمان را حل کنیم.» وی افزود: «اندیشکده حکمرانی و اقتصاد نوین می‌تواند در بحث فناوری‌های نوظهور مانند هوش مصنوعی و اقتصاد داده، در بحث تنظیم‌گری و تصدی‌گری دولت و فناوری‌های مالی، پلی بین دولت و بخش خصوصی، دانشگاه، صنعت و جامعه باشد.»
گفت‌وگوهای تخصصی و ۲۰ مصاحبه در حاشیه رویداد
از دیگر بخش‌های این رویداد، برگزاری مجموعه‌ای از گفت‌وگوهای تخصصی با چهره‌های علمی و اجرایی بود. در این بخش، دکتر عباس معمارنژاد، دکتر بابک ابراهیمی، دکتر غلامرضا سلیمانی امیری، دکتر عباس مقتدایی و دکتر نوش‌آفرین مؤمن‌واقفی دیدگاه‌های خود را درباره موضوعات مرتبط با حکمرانی، اقتصاد، سیاست‌گذاری و تحولات پیش‌روی کشور مطرح کردند.
همچنین در حاشیه این رویداد، ۲۰ گفت‌وگوی تخصصی با استادان دانشگاه، مدیران، سیاست‌گذاران، نمایندگان مجلس و دیگر صاحب‌نظران انجام شد که مجموعه‌ای متنوع از دیدگاه‌ها و تحلیل‌های کارشناسی درباره مسائل اقتصاد و حکمرانی ایران را دربر می‌گیرد.
اندیشکده حکمرانی و اقتصاد نوین نهادی مستقل در حوزه توسعه سیاست‌گذاری است که با اتکا بر پژوهش‌های مبتنی بر شواهد، آینده‌پژوهی راهبردی و تحلیل‌های قابل اعتماد، در صدد ترغیب حکمرانان به پذیرش الگوهای نسل جدید حکمرانی است. این اندیشکده با بهره‌گیری از شبکه‌ای گسترده از متخصصان و همکاران در سطح کشور، ضمن پرداختن به چالش‌ها و فرصت‌های حکمرانی در شش بخش کلیدی شامل اقتصادی و زیربنایی، اجتماعی و فرهنگی، سیاسی و امنیتی، حقوقی و قضایی، فناوری و نوآوری و بین‌الملل، تلاش دارد از طریق ایجاد پیوندی نظام‌مند میان سیاست‌گذاری ملی، توسعه منطقه‌ای و تحولات فناورانه، به بازوی مشورتی مؤثر حکمرانان در تصمیم‌سازی برای آینده اقتصاد و حکمرانی ایران تبدیل شود.